Condor Motovelo 1951

Een pareltje uit de bergen
(English translation half way the page).
Het is 1946 en in de Zwitserse motor- en fietsfabriek CONDOR beginnen ze te beseffen dat er wat ondernomen moet worden om mee te kunnen doen aan de enorme vervoersbehoefte die er na de oorlog aan het ontstaan is. Ook Condor wil hier een graantje van meepikken. Tijdens een vergadering van het bestuur en de directie wordt een programma samengesteld van de modellen die de komende jaren op de markt zullen verschijnen. Het moet een reeks worden van 50 tot 750cc. De ontwikkeling van de bekende boxer C580 was toen al flink op weg maar door en tekort aan materiaal kon de productie maar niet beginnen. Condor wilde geen complete motoren en brommers importeren omdat ze bang waren hun goede naam als producent te verliezen .
Voor de motoren met kleine inhoud werd er contact opgenomen met Villiers in Engeland. De brommers werden toen nog beschouwd als kleine motoren. Daar kwamen blokken van 125 en 250 cc vandaan. Voor de kleinere cilinderinhoud werd contact opgenomen met landgenoot ZEHNDER. Die hadden in de oorlogsjaren een blokje ontworpen en het octrooi daarvan aan Condor aangeboden. Er werd berekend dat Condor minstens 2 tot 3 duizend brommers per jaar moest verkopen om dit rendabel te maken. De fabriek zag echter de brommer als een tijdelijke zaak en had geen zin om veel te investeren. Later in 1946 kwam men toch terug op dat besluit en werd er contact opgenomen met SIFRAG, LOHMANN, BERINI , LE POULAIN en IMEREX. Dit resulteerde in de aanschaf van ongeveer 200 Berini blokjes en een flink aantal LE POULAIN machientjes. De Berini kwam op het model DAME en de Le Poulain blokken onder een MOTOVELO. In 1954 hebben ze er genoeg van omdat beide modellen niet echt een succes waren. Er werden vanaf december dat jaar, complete brommers ge?mporteerd uit Oostenrijk, de PUCH. Die kennen we inmiddels wel als CONDOR-PUCH. Wonderwel  bleven de DAME en MOTOVELO nog tot en met 1955 op de modellijst staan maar verdwenen daarna geruisloos. Volgens de verkooplijsten van Condor zijn er tussen 1951 en 1955 203 Berini?s en 272 Motovelo,s verkocht.
En zo komen we bij dit wondertje op de bijgaande foto,s. Ongeveer twaalf jaar heb ik alles verzameld over en van Condor en dat allemaal op internet gezet. Twee jaar geleden besloot ik het grootste deel weer te verkopen onder het motto: Het bezit van de zaak is het einde van het vermaak. Iedereen die wel eens zaken doet met Zwitserland zal zeker bevestigen dat het woord vermaak ietwat misplaatst is. Om kort te zijn, ik had er genoeg van. Er waren twee modellen die ik nooit gevonden had. De A680, maar die was gewoon te duur en de Motovelo. Gewoon onvindbaar. Ik had er dus nog nooit een gezien en het gerucht ging dan ook onder verzamelaars dat er alleen maar een tekening van was gemaakt en dat serieuze productie nooit had plaatsgevonden. De fabriek hulde zich in stilzwijgen, zij wisten het ook niet (meer). Toen een aantal Zwitsers een boek wilde uitbrengen over Zwitserse motoren doken de verkooplijsten op en daar stonden dus 272 Motovelo?s genoteerd. Hij moest dus wel degelijk gemaakt zijn. Maar niemand had er ooit een gezien.
Een paar dagen voor ik vertrok voor een korte vakantie naar Frankrijk dacht ik toch maar weer eens op een Zwitserse verkoopsite te kijken. Na wat minuten de gebruikelijke spullen door het beeld te hebben zien schieten was het bingo. Ik kon mijn ogen niet geloven. Een complete en in originele staat verkerende Motovelo. Voor een meer dan nette prijs. Dat kon gewoon niet. De verkoper was duidelijk een beginner want hij had er een  kopen nu optie op gezet en de advertentie stond er pas een paar minuten op. Na kort overleg met vrouwlief, zo gaat dat nu eenmaal bij verzamelaars, het knopje KOPEN maar aangetikt, hebbes. Nu nog even uitzoeken waar het ding stond. De communicatie ging, zoals meestal met een wat oudere Zwitser, erg moeilijk maar gelukkig stond hij 300 kilometer van mijn vakantieadres. Makkelijk te doen in een dag op en neer. Uiteindelijk lukte het mij met behulp van Google translate om een afspraak te maken en ging ik met een goed gevoel en nieuw aangeschafte fietsdrager op vakantie. Na een prachtige rit door de Vogezen kwam ik op zondagmiddag ter plekke. Niemand te bekennen en het leek er op dat het een fout adres was. Na een paar keer bellen aan de enorme deur, er bleek een instituut te zitten, werd er eindelijk open gedaan door twee vriendelijke heren.  In een enorme hal stond daar mijn nieuwe parel. Toen ik hem onder ogen kreeg was het weer liefde op het eerste gezicht. De foto?s spreken boekdelen. Hij bestond dus echt.
Over de brommer zelf valt niet zo heel veel te vertellen. Er zit dus duidelijk een LE POULAIN blokje onder en voor zit een schattig webvork. Alle kabeltjes zitten nog wat vast dus hij loopt nog niet maar dat komt wel. Blokje is wel los, zoals we dat tegenwoordig noemen. Aan het stuur zitten lekker veel handeltjes zodat ik wat te doen heb als hij gaat rijden. In het achterwiel zit een drie versnellingnaaf die bediend wordt met een handel aan het stuur. Je kunt er dus blijkbaar gewoon mee fietsen. Ook een decompresseur ontbreekt niet. Aan het zadel hangt nog een tasje met origineel gereedschap. De eigenaar was de zoon van degene die hem ooit, in 1951, bij de plaatselijke fietshandelaar kocht. Hij is dus altijd in de familie en dezelfde stad gebleven. Verbazingwekkend is de brommer nog helemaal compleet en origineel. Alleen het pompje ontbreekt. Alle lak zit er nog op en aandoenlijke biesjes ter verfraaiing zitten op alle delen. Zit wel wat roest in de tank maar dat is geen probleem. Opmerkelijk is een papier waarop staat dat in 2003 de echtheid bevestigd is door de fabriek. Iemand wist dus van het bestaan van de brommer. Die man heb ik daarna ook diverse keren gesproken maar ik heb hem nooit gevraagd naar het bestaan van de MOTOVELO. Over communicatie gesproken.

Zo is er weer een prachtig stuk Zwitsers erfgoed in Nederlandse handen gekomen en ik weet dat er in Zwitserland weer wat mensen zich verbazen (ergeren) over het feit dat dit toch elke keer weer gebeurt. De aard van de Zwitsers is nu eenmaal meer gericht op het behouden van wat je hebt  en ze zien met lede ogen al dat fraais naar het buitenland vertrekken. Of ik de brommer zal houden? Ik weet het niet. Het vinden, kopen en ophalen is mijn grootste kick. Zoals al gememoreerd: het bezit van de zaak is het einde van het vermaak. Voorlopig geniet ik nog even van de aanblik van een brommer waarvan het bestaan lang onzeker is geweest.

Overigens: LE POULAIN betekend veulen. Een Condor met een veulen. Wat zou dat nu weer opleveren? Nou, kijk gewoon maar even naar de foto?s.

 

Ben van Helden, Condorclub Holland.

 

foto's: Ben van Helden

 

A gem in the mountains.

It is 1946 and the Swiss motorcycle and bicycle factory CONDOR began to realize that something must be done to be able to participate in the massive transportation need that after the war is emerging. Condor also would like to profit from that. At a meeting of the Board and Management is a program composed of the models in the coming years will be marketed. It should be a range from 50 to 750cc. The development of the famous boxer C580 was already well on his way but through lack of materials and production could not begin. Condor did not complete engines and motorcycles imported because they were afraid their reputation as producers lose.
For engines with little content was contacted Villiers in England. The motorcycles were then considered as small engines. There were blocks of 125 and 250 cc from. For the smaller displacement was contacted fellow ZEHNDER. They had a block in the war years and designed the patent thereof to Condor offered. It was calculated that at least 2 to 3000 Condor motorcycles per year needed to sell it to recoup. The plant, however, saw the motorcycle as a temporary thing and did not want to invest much. Later in 1946 they came back anyway, and that decision was contacted SIFRAG, LOHMANN, Berini, and LE POULAIN IMEREX. This resulted in the purchase of 200 blocks and a large number Berini LE POULAIN machines. The Berini was the model and the LADY Le Poulain blocks under a MOTO VELO. In 1954 they had enough because both models were not a success. There were from December that year, complete motorcycles imported from Austria, the PUCH. We know by now if CONDOR-PUCH. Wonderfully, and MOTO VELO LADY continued until as late as 1955 on the model list but then quietly disappeared. According to the charts of Condor between 1951 and 1955 are 203 and 272 Moto Velo Berini, s sold.
And this brings us to this miracle in the attached photo, s. About twelve years I have collected about everything and Condor and put it all on the internet. Two years ago I decided to re-sell the bulk under the motto: Possession of the matter is the end of the entertainment. Anyone who has ever doing business with Switzerland will certainly confirm that the word pleasure somewhat misplaced. In short, I had had enough. There were two models that I never found it. The A680, but it was just too expensive and the Moto Velo. Simply untraceable. So I had never seen and therefore rumored among collectors that there is only one drawing was made and that serious production had never happened. The factory wrapped itself in silence, they knew not (anymore). When a number of Swiss wanted to release a book about Swiss engines appeared on the charts and there were therefore 272 Moto Velo's recorded. So he had indeed been made. But nobody had ever seen.
A few days before I left for a short holiday to France, I thought it once again on a Swiss watch sales site too. After some minutes the usual stuff the image to have seen the shooting was bingo. I could not believe my eyes. A complete and in original condition Moto Velo. For more than a decent price. That just could not. The seller was clearly a beginner because he had a "buy now" option and put the ad there was only a few minutes. After a short consultation with wives, it's all in the game among collectors, but tapped the button BUY, Gotcha. Now to find out where the thing stood. The communication was, as usual with an older Swiss, very hard but fortunately he was 300 km from my vacation address. Easy to do in one day up and down. Eventually I succeeded with the help of Google translate to an appointment and I went with a good feeling and newly purchased bike rack on vacation. After a beautiful drive through the Vosges Mountains on Sunday afternoon, I spot. Nobody around and it seemed that the address was a mistake. After a few calls to the huge door, there was an institution to sit, was finally opened by two friendly gentlemen. In a huge hall stood my new pearl. When I laid eyes upon him, the weather was love at first sight. The pictures speak for themselves. He really existed.
About the bike itself is not much to tell. There is clearly a LE POULAIN engine below and is a cute webvork. All cables are a bit down so he is not but that will come. Block is loose, as we call it today. At the wheel, lots of trades so I have something to do when he goes away. In the rear is a three speed hub which is operated by a commercial at the wheel. So you can obviously just have bicycles. A decompresseur not lacking. At the saddle hangs a bag with original tools. The owner was the son of one who once, in 1951, bought at the local bicycle dealer. He is always in the family and remained the same city. Amazingly, the bike is complete and original. Only the pump is missing. All the paint is still on and touching down on piping to decorate all parts. Is some rust in the tank but that's no problem. Remarkably, a paper in 2003 stating that the authenticity is confirmed by the factory. So anyone knew of the existence of the moped. The guy I talked afterwards several times but I never asked him for the existence of the MOTO VELO. Talk about communication.
There is another beautiful piece of Swiss Dutch heritage in the hands and I know that in Switzerland a bit surprised people (annoyed) about the fact that it happens every time. The nature of the Swiss is once more focused on keeping what you have and they are wary of all other characters go abroad. Or I will keep the bike? I do not know. Finding, buying and hauling my biggest thrill. As already recalled: the possession of the matter is the end of the entertainment. For now I'm gonna enjoy the sight of a motorcycle whose existence was long uncertain.
Incidentally: LE POULAIN means foal. A Condor with a foal. What was that supposed to achieve? Well, just look but a look at the pictures.
Ben van Helden, De Condorclub.
Photos: Ben van Helden (c)