Rond 1930 begon Polen met de ontwikkeling van een eigen helm. De WZ30 werd geen succes maar de WZ31 werd in grote aantallen geproduceerd. Daarna kwamen er wat modellen volgens het Russische SSH39 model. De helmen vallen op door de dikte van het gebruikte staal en dus het gewicht.
 
025231
Brandweerhelm
WZ-35

Opvolger van de onbetaalbaar geworden WZ-31. Zeer nette en comfortabele liner en zwaar model stalen helm. Is er ook zonder kam en in het groen. Zeer waarschijnlijk is deze helm in Zweden ontwikkeld en later aan Polen verkocht. Veel zijn er aangepast als brandweerhelm.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
039147
Polen
WZ-50

Tik op de foto voor meer foto's.
 
025230
Polen
WZ-50-Z brandweerhelm

Omgebouwde legerhelm. Variatie op hieronder staande helm met (kunst)leren driepunt voering. Afwijkende voering.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
083157
Polen
SSH50

Gekocht als SSH39 maar blijkt een Poolse WZ50 te zijn. Lijken ook erg op elkaar maar de kinriem is anders.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
015028
Polen
WZ-67

Tik op de foto voor meer foto's.
 
017046
Polen
WZ-67

Tik op de foto voor meer foto's.
 
028253
Polen
WZ-67

Waarschijnlijk van de militaire politie. Zoek ik nog uit.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
025144
Polen
WZ-67

Nieuwe helm en zware kwaliteit helm en waarschijnlijk van de Politie of marine verder geen info.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
020156
Polen
WZ-67

Werd verkocht als M67, zijnde van de luchtmacht of para.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
020017
Polen
WZ-(?)

Zelfde model werd gedragen in Hongarije en Bulgarije maar met verschillende liners.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
035219
Polen
WZ-70

Kunststof helm waarschijnlijk gemaakt naar het model WZ-67. Het lijkt sterk op glasvezeldoek met polyester. Gebruikt bij een UN missie.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
010249
Polen en ander landen
WZ63 para 1980

Model parahelm dat, met kleine variaties, door meerdere landen achter "het ijzeren gordijn" werden gebruikt in de jaren vijftig en zestig. Ze werden gemaakt in Polen. Dit exemplaar is in nieuwstaat en kwam uit de DDR.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
027120
Polen
Brandweerhelm polyester of bakeliet

Type of naam onbekend. Misschien M35? Ik heb er twee in bezit omdat het een zeer bijzondere kunststof degelijke helm is met een prachtig model. Hij lijkt een beetje op zijn Bulgaarse voorganger.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
027202
Polen
Brandweerhelm van kunststof

Type of naam onbekend. Alle informatie is welkom. Model lijkt geïnspireerd door de vroegere Adrian. Zeer nette en comfortabele liner.

Tik op de foto voor meer foto's.
 
GESCHIEDENIS
 
De WZ-31 was de standaard helm van het Poolse leger vóór het uitbreken van WWII. De helm werd het basistype voor het Poolse leger vanaf 1930 tot aan de begin van 1940. Hij werd ook geëxporteerd naar Perzië, Albanië en Spanje. Tegen september 1939 werden 320.000 exemplaren aan het Poolse leger geleverd. Hoewel het niet de meest voorkomende helm in Poolse dienst was tijdens de WWII, (in 1939 werden aan de meeste net gemobiliseerde soldaten oude Adrian helmen uitgegeven), werd het model iconisch en wordt algemeen beschouwd als een van de symbolen van Pools verzet. (niet in de verzameling, foto van internet) Na het einde van de Eerste Wereldoorlog gebruikte het Poolse leger helmen uit andere landen die vroeger zijn grondgebied bezetten. Een van de meest gebruikte was de Duitse M1918, beter bekend als Stahlhelm. Grote aantallen Franse Adrian's werden ook gebruikt.
 
Omdat de vorm van de helm een ​​van de meest onderscheidende kenmerken op het slagveld was, begon het Poolse leger echter al in 1919 te werken aan een echte Poolse helm, anders dan die gebruikt door de legers van omliggende landen en die betere bescherming bood dan de Duitse helm. Het eerste werk aan een nieuwe helm werd gedaan door het IBMU-instituut in Warschau, met als hoofdingenieur Leonard Krauze. Het ontwerpteam creëerde een buitenschaal, maar het ontwerpproces kwam halverwege de jaren 1920 tot stilstand vanwege problemen met de binnenvoering en de voorbereiding van het productieproces. Er werd besloten om een ​​kant-en-klaar ontwerp te kopen of een in een ander land ontwikkeld technologisch proces te gebruiken. Aldus werd er naar Zweden gekeken. De staalfabriek Eskilstuna Stal Pressing AB werd gekozen als fabrikant en leverancier. Een Poolse commissie besteedde enkele weken aan het observeren van de Zweedse technologie. Uiteindelijk besloot het Poolse ministerie om een ​​licentie voor Zweedse helm te kopen en een aangepaste buitenschaal te ontwerpen.
 
De schaal was gebaseerd op een eerder Pools ontwerp, de WZ-30 is nooit in serieproductie gegaan. De WZ-30 lijkt sprekend op een in Zweden ontworpen helm die na veel testen werd afgekeurd. Zie hiervoor Zweden. De meest opvallende wijziging was verwijdering van de twee ventilatorlippen, vergelijkbaar met die op vroege Duitse helmen. 300 exemplaren van het gemoderniseerde ontwerp werden besteld voor testen en werden vervolgens uitgebreid aangepast door de Pokój-staalfabriek, de Warschau-gebaseerde wapenfabriek nr. 2 en de Wolbrom-gebaseerde Ideal-fabriek. Tegelijkertijd ontwierp de in Warschau gevestigde "W. Karpiński en M. Leppert" fabriek een nieuw type korrelige niet glanzende verf om lichtreflectie te elimineren. De nieuwe verf was gepatenteerd onder de naam "Salamandra" (salamander) en aanvaard door het ministerie. De tests van het gemoderniseerde ontwerp uit 1930 waren succesvol en tegen september 1932 werden de eerste 120 exemplaren gemaakt door de staalfabrieken Bismarck en Silezië, die hadden nog een complete productielijn van Stahlhelmen. Verdere tests in het Infanterie Trainingscentrum in Rembertów bij Warschau leidden tot verdere kleine aanpassingen. Uiteindelijk koos het ministerie twee staalfabrieken als producent voor serieproductie. De in Kielce gevestigde Huta Ludwików-fabriek startte de serieproductie van helmschalen uit een nikkel-chroom-molybdeen-staallegering geleverd door de Baildon Steel Mill. Tegelijkertijd werden sommige helmen gemaakt van minder duurzaam mangaanstaal. Vanwege het geheim van het project werd het in militaire inkooporders officieel aangeduid als "ketelproductie". Aanvankelijk was de prijs 21,70 złoty per stuk, met de tijd daalde de prijs tot 16,50 złoty. De eerste batches geproduceerde helmen kwamen in januari 1933 in dienst. Aanvankelijk uitgegeven aan infanterie en artillerie, op tijd werd het ook verstrekt aan de Poolse marine en het grensbeschermingskorps.
 
De grenswachters en de staatspolitie kregen een variant van de WZ-31 met een grote witte adelaar met een diameter van 10 centimeter aan de voorkant. Aan het einde van de jaren dertig werd echter vastgesteld dat de WZ-31 niet geschikt was voor tanktroepen en gemotoriseerde eenheden; terwijl het een behoorlijke bescherming bood, was het te groot en zwaar. Daarom bleven de meeste gemotoriseerde eenheden Duitse helmen gebruiken, terwijl de cavalerie de Franse Adrian Helm gebruikte. De laatste werd ook uitgegeven aan veel van de in 1939 gemobiliseerde eenheden.
 
Daarom was de hełm WZ-67 die eind jaren zestig werd ontworpen, gebaseerd op het silhouet van de WZ-31. De 31 was een geheel metalen helm uit één stuk met een opvallend klepje en een lichte "rok". Het was bedekt met gewone of Salamandra matte verf. De meeste helmen waren bedekt met een dikke laag loodtetroxide en vervolgens geverfd met standaard militaire kaki, waarvan sommige grijs, grijsachtig groen of marineblauw waren geverfd (de laatste droeg de politie). Het gewicht van de complete set met binnenvoering was ongeveer 1,3 kg. De helm kon met het vizier naar achteren worden gedragen, wat door artillerieofficieren werd gebruikt voor beter zicht en een beter zicht rondom
 
WANTED
 
In elke verzameling zullen er modellen ontbreken. Als je alles hebt dan stopt het verzamelen. Van Polen ontbreekt de WZ-31 helm die gewoon niet te vinden is en als je er een tegenkomt is hij niet meer te betalen. Op Poolse advertentiesites staan er al flink wat neppers en replica's dus ook daar weten ze wat iets waard is. Een verzameling kopen is geen kunt. De lol zit hem in het vinden en scoren.
 
 
 
 
 
 
 
Copyright Ben van Helden on all pages © Alle rechten voorbehouden.